سەرەکی    »    ژیاننامە

كورتەی ژیاننامەی دکتۆر عبداللطیف أحمد مصطفى - خواى گەورە بیپاریزێت -
كورتەی ژیاننامەی دکتۆر عبداللطیف أحمد مصطفى - خواى گەورە بیپاریزێت -

مامۆستاى بەڕێز ناوى تەواوى (عبداللطیف أحمد مصطفی)یە، لە ساڵی (١٩٦٩) لە دایك بووە، لە پاش تەواوكردنى خوێندنى سەرەتایی و ناوەندى و ئامادەیی، لە بەشی عەرەبى لە زانكۆی (المستنصرية) لە شاری بەغدا وەرگیراوە، وە سوپاس بۆ خوا هەموو قۆناغەكانى خوێندنى بە سەركەوتویی بڕیوە.
پاشان لە دواى تەواوكردنى خوێندنى زانكۆ لە ساڵی (١٩٩٢) بە پیشەى مامۆستا لە دواناوەندى چوارقوڕنە دادەمەزرێت، پاش ماوەیەك وڵات بەجێدەهێڵێت و سەردانى كۆمەڵێك لە وڵاتانى ئیسلامى دەكات بۆ خوێندن و فێربوونى زانستى شەرعی، وە هەر لەو ماوەیەدا لاى كۆمەڵێك زانا و شێخى ناودار و بەڕێز زانستى شەرعی خوێندووە.

لەو زانا بەڕێزانەى كە لایان ماوەتەوە و دەرسی شەرعی لا خوێندوون:
١- زانا و شارەزا بە زانستەكانى قورئان و جۆرەكانى خوێندنى قورئان شێخ حسین عشیش لە سۆدان.
٢- زانا و فەقیه و شارەزا شێخ جمیل صبري لە شاری (تعز) لە وڵاتى یەمەن.
٣- زانا و فەرمودەناس شێخ سامي العربي لە شاری صنعاء لە وڵاتى یەمەن.
٤- زانا و فەرمودەناسی وڵاتى یەمەن شێخ مقبل بن هادي الوادعي ڕەحمەتى خواى گەورەى لێ بێت كە خاوەن مەركەزێكى گەورەى زانستى شەرعیە بەناوى (دار الحدیث)، وە مامۆستاى بەڕێزمان نزیكەى دوو ساڵ لاى ئەم زانا بەڕێزە ماوەتەوە دەرسی شەرعی لا خوێندووە.
٥- زانا و فەقیه و شارەزا شێخ عبدالرحمن العدني لە وڵاتى یەمەن.

وە هەروەها لە دەرسی زۆرێك لە زانایانى تریش بەشداری كردووە، لەوانە:
١- زانا و پێشەواى ئەهلی سوننە شێخ عبدالعزیز بن عبدالله بن باز ڕەحمەتى خواى گەورەى لێ بێت.
٢- زانا و پێشەواى پایەبەرز شێخ محمد بن صالح العثیمین ڕەحمەتى خواى گەورەى لێ بێت.
٣- زانا و پێشەواى پایەبەرز شێخ صالح بن فوزان الفوزان خواى گەورە بیپارێزێت.
٤- زانا و پێشەواى پایەبەرز شێخ عبدالمحسن بن عباد البدر خواى گەورە بیپارێزێت.
٥- زاناى پایەبەرز شێخ صالح اللحیدان خواى گەورە بیپارێزێت.
٦- زانا و فەرمودەناس و پێشەوا شێخ ربیع بن هادي المدخلي خواى گەورە بیپارێزێت.
وە زۆرێكى تریش لە زانایان.

وە هەروەها چەند زانایەكى بەڕێزیش (ئیجازەى عیلمى)یان پێداوە و چەندانى تریش تەزكیەیان كردووە، لەوانە:

یەكەم: ئیجازەى عیلمی:
١- زاناى فەرمودەناس شێخ مقبل بن هادي الوادعي ڕەحمەتى خواى گەورەى لێ بێت لە وڵاتى یەمەن.
٢- زانا و فەرمودەناسی كورد زوبان شێخ حمدي بن عبدالمجید السلفي ڕەحمەتى خواى گەورەى لێ بێت لە كوردستانى عێراق.
٣- زانا و فەرمودەناس شێخ ربیع بن هادي المدخلي خوا بیپارێزێت لە شاری مەككەى پیرۆز.
٤- زاناى بەڕێز شێخ عبید بن سلیمان الجابري مامۆستاى زانكۆی ئیسلامى شاری مەدینەى پیرۆز.

دووەم: تەزكیەكان:
١- لەلایەن موفتی گشتى شێخ عبدالعزیز بن عبدالله بن باز ڕەحمەتى خواى گەورەى لێبێت تەزكیە كراوە بۆ قەبوڵ بوونى لە زانكۆی (محمد بن سعود) بۆ تەواوكردنى خوێندنى باڵا لەم زانكۆیە، ئەمەش بە كیتابی ژمارە (١١٣٧٠٨) لە بەروارى (٢٠/ ١٠/ ١٤١٩)ى كۆچی.
٢- زانا و فەرمودەناس شێخ مقبل بن هادي الوادعي ڕەحمەتى خواى گەورەى لێ بێت لە بەروارى (١٨/ ربیع الأول/ ١٤١٩هـ) تەزكیەى كردووە كە تیایدا دەربارەى مامۆستا دەڵێت: (یەكێكە لە قوتابیانى عیلم لاى ئێمە لە دەماج، وە ئەو خاوەنى خوڕەشتێكى چاك و ئاكارێكى بەرزە).
٣- زانا و فەرمودەناس شێخ ربیع بن هادي المدخلي خوا بیپارێزێت لە ئامۆژگاریەكیدا كە ئاڕاستەى قوتابیانى عیلمى دەكات لە عێراقدا بەشێوەیەكى گشتى تەزكیەى مامۆستاى بەڕێز دەكات و دەڵێت: (سوپاسی خواى گەورە بكەن لەسەر ئەوەى كەوا بۆی ئاسان كردوون كە قوتابخانەیەكى سەلەفیتان هەبێت لە ڕووى عەقیدە و مەنهەجەوە، كە ئاڵاى سوننەتى هەڵگرتووە بە مەنهەجە ڕاست و دروستەكەى، پاشان بەهۆی كەسانى دڵسۆزى خۆتان لە ئەهلی عیلم و زانایان، وە لە سەرووى هەموویانەوە شێخ و زاناى بەڕێز باوكى عبدالحق الكردي كە من لە زوەوە ناسیومە كە بەڕاستى حەقی خۆش دەوێت و بیرتیژ و زیرەكە و شوێن مەنهەج و ڕێبازى پێشینە چاكەكان -السلف الصالح- كەوتووە، وە وام ناسیوە كە خاوەن فیقه و شارەزا و چاكە و قیامەتى هەڵبژاردووە بەسەر دنیا و خۆشیەكانیدا، بۆیە قەدر و ڕێزى ئەم پیاوە بزانن، وە ئەو و قوتابخانە سەلەفیە پاكەكەتان بە خرێكانتان بگرن).
وە شێخى بەڕێز لە ئامۆژگاریەكانى بەردەوام دەبێت و دەڵێت: (بەڕاستى پێم ڕاگەیەنراوە كە لەوێ خەڵكانێك هەن تانە و تەشەر لە قوتابخانەكە و شێخى بەڕێز باوكى عبدالحق دەدەن، وە تۆمەتى حيزبایەتیان دەدەنە پاڵ، وە ئێمە بەو كەسانە دەڵێین كە تانە و تەشەر دەدەن: تەوبە بكەن و بگەڕێنەوە بۆ لاى خواى پەروەردگار، وە ڕێگاى دوژمنانى مەنهەجى سەلەفی مەگرن، ئەوانەى كەوا كۆمەڵێكى سەلەفی دەبینن كە دەستیان گرتووە بە قورئان و سوننەتەوە، وە هەروەها ڕێز لە زانایان دەگرن، ئەوا تانەى حيزبایەتى لەو كۆمەڵە پیرۆزە دەدەن، وە بیریان چۆتەوە كە كۆبوونەوە لەسەر حەق و هاوكاری كردن لەسەر چاكە و لە خوا ترسان ئەوە ئەو كارەیە كە خواى گەورە بە شەرعی داناوە، وە پێغەمبەران و شوێنكەوتوانیان و یارمەتيدەرانیان لەسەرى بوون).
وە هەروەها شێخی بەڕێز لە تەزكیەیەكى دەنگى تۆماركراودا و لە ڕێگەى تەلەفۆنەوە دەربارەى مامۆستاى بەڕێز دەڵێت: (بەڕاستى لە تۆدا ڕاستگۆیی و دڵسۆزى و پاكى و بێگەردیم بەدى كردووە هەتا ئەم ڕۆژەى كە ئێمە تیاداین، وە دان دەنێم بەوەدا كە بەڕاستى تۆ خاوەن عەقڵ و ژیری و زانست و فەزڵێكى زۆریت سوپاس بۆ خوا، وە داواكارم كە خواى گەورە نمونەى تۆ زیاد بكات).
٤- وە هەروەها شێخ أحمد الزهراني كە یەكێكە لە قوتابیە پێشەنگەكانى شێخ ربیع كە چەند كەسێك لە عێراقەوە تەلەفۆنی بۆ دەكەن ئەویش بەم شێوەیە ئامۆژگاریان دەكات و دەڵێت: (دوو كەس هەن كە تێر نابن، ئەوانەى بە دواى عیلم و زانستى شەرعیدا دەگەڕێن، وە ئەوانەش كەوا طالبى دنیان، ئەوەى كە بە دواى دنیادا دەگەڕێت بەردەوام دەیەوێت ماڵێكى زۆر كۆبكاتەوە، وە بۆیە لەسەر قوتابیانى عیلمیش پێویستە كەوا سوور بن و بەردەوام بن لەسەر وەرگرتنى زانستى شەرعی، وە لە كەسانى جێگاى سیقە و متمانە و سەلەفی و ڕاستگۆ وەریبگرن، وە ئێوە كەسێكتان لایە كە زۆر لە من باشتر و چاكترە، وە هەروەها زۆر لە من شارەزاترە، من واى دەبینم وە شێخمان شێخ ربیع بن هادي المدخلي خوا بیپارێزێت تەزكیەى كردووە، كە ئەویش شێخ (أبو عبدالحق الكردي)ـە، داواكارم لە خواى گەورە كە شارەزاى بكات و سەركەوتوى بكات وە هەروەها سەری بخات بەسەر دوژمنانیدا).
پاشان ئەو كەسانە دەیانەوێت كەوا چەند پرسیارێك لە شێخ أحمد الزهراني بكەن، بەڵام وەڵامیان ناداتەوە و دەڵێت: (والله داواى لێ بوردن دەكەم، وە من پێم وتن كە من شێخ نیم بەڵكو خۆشەویست و شوێنكەوتوی زانایانم، ئێوە شێخ (ئەبو عبدالحق)تان لایە كە شێخ ربیع تەزكیەى كردووە و وتویەتى: زانا و شارەزایە، ئایا ئێوە ئەمەتان بەس نیە؟! كە خێر و بەرەكەتێكى زۆری تیادایە).
پاشان و لە دواى وەرگرتن و فێربوونى زانستی شەرعی لاى زانایان گەڕاوەتەوە بۆ كوردستانى ئازیز و وەك پێشنوێژ و وتارخوێن لە مزگەوتى گەورەى چوارقوڕنە دادەمەزرێت، دواتر بۆ تەواوكردنى خوێندنى باڵا دەستیكردەوە بە خوێندن و توانى بە سەركەوتوویى خوێندنى ماجستێر تەواو بكات بە پلەى نایاب پاشان لە خوێندنى دكتۆرا وەرگیرا بۆ تەواوكردنى خوێندنەكەى و وە بە پلەی نایاب تێزی دكتۆراكەی وەرگرت.

وە مامۆستاى بەڕێز خاوەنى چەندین كتێب و بڵاوكراوەیە بە زمانى كوردى و عەرەبی، لەوانە:

یەكەم: بە زمانى كوردى:
١- خواپەرستی نەك شەخص پەرستی.
٢- تێكۆشان لە پێناوى خوادا.
٣- چیرۆكی مەسیحی دەججال.
٤- نیشانەى ئەهلی بیدعە لەكەداركردنى مامۆستایانى شوێنكەوتەى سەلەفی صاڵحە.
٥- گفتوگۆیەكى ئاشكرا و هێمنانە لەگەڵ مامۆستا سەید ئەحمەدى یەكگرتوو.
٦- سەلەفیەت درێژبوونەوەیەكى سروشتى ئیسلامە نەك گروپێكى تازە دامەزراو.
٧- حەج و عومرە (فەزڵ و چۆنیەتى و حوكمەكانى).
٨- هەروەها خاوەنى ئیمتیاز و سەرنووسەرى گۆڤارى (ڕێگاى ڕاست)ـە.

دووەم: بە زمانى عەرەبی:
١- اقتضاء القصر للتوحید فی القرآن المجید (رسالة ماجستیر).
٢- الجهود اللغویة لتقریر العقیدة السلفیة (رسالة دكتوراه).
٣- براءة السلفیة وأتباعها من التفجیرات وأنصارها.
٤- تحذیر أهل السنة من الوقوع في الفتنة.
٥- الأقوال السنیة في منع الدراسة عند الجمعیات الحزبیە.
٦- حكم دراسة أهل السنة فی الجامعات.
٧- فضل الصیام وأحكامه.
٨- الترتیبات البتوینیة للمنظومة البیقونیة.
٩- ترتیب متن العقیدة الطحاویة.
١٠- الشرح المهذب لمتن العقیدة الطحاویة المرتب.
١١- الإیمان بالله (كە كراوە بە مەنهەجی خوێندن بۆ قۆناغی دووەم لە بەشی (علوم القرآن) لە كۆلێژی پەروەردەى جامیعەى تكریت).

وە هەروەها دامەزرێنەرى قوتابخانەى (سوننە)یە بۆ زانستی شەرعى لە شاری (عەلەمى) پارێزگاى تكریت. وە ژمارەیەكى زۆر قوتابی تیایدا خوێندویانە و سودمەند بوون.

لەو دەرسانەى كە مامۆستاى بەڕێز بە زمانى عەرەبی بۆ قوتابیانى قوتابخانەى سوننەى شەرح كردووە و بە تۆماركراوى دەستدەكەون:
١- كتاب التوحید مع تعلیقات قرة عیون الموحدین.
٢- القول السدید على كتاب التوحید.
٣- شرح العقیدة الواسطیة للهراس.
٤- شرح العقیدة الطحاویة لابن أبي العز.
٥- الشرح والإبانة لابن بطة.
٦- شرح السنة للبربهاري.
٧- شرح كتاب الإیمان لأبي عبید القاسم بن سلام.
٨- قواعد معرفة البدع للجیزانی.
٩- تسهیل الوصول إلى معرفة الأصول.
١٠- الدرر البهیة مع شرحه الروضة الندیة في الفقه.
١١- منظومة القواعد الفقهیة للسعدي.
١٢- الترتیبات البتوینیة لشرح المنظومة البیقونیة.
١٣- نزهة النظر شرح نخبة الفكر.
١٤- حلیة طالب العلم.
١٥- قطر الندى وبل الصدى في النحو.
١٦- عنوان الظرف في فن الصرف.
١٧- الرائد في علم الفرائض.
١٨- تطهیر الجنان والأركان عن درن الشرك والكفران.

وە ئەو كتێبانەش كەوا بە زمانى كوردی شەرحی كردوون:
١- كشف الشبهات في التوحید.
٢- البدعة (تعریفها أنواعها أحكامها).
٣- لمعة الإعتقاد.
٤- القواعد الأربع.
٥- كتاب التوحید (بەشی یەكەم).
٦- العقیدة الإسلامیة.
٧- شرح العقیدة الواسطیە (بەشی یەكەم).
٨- تەفسیری (جزء عم).
٩- متن العقیدة الطحاویة (بەشی دووەم).
١٠- تەفسیری سورەتى (الكهف).
١١- تەفسیری سورەتى (الزمر).
١٢- تەفسیری سورەتى (یس).
١٣- تەفسیری سورەتى (نوح).
١٤- تەفسیری سورەتى (الفاتحة).
١٥- تەفسیری سورەتى (العنكبوت).
١٦.تەفسیری سورەتى (ق).
١٧- تەفسیری سورەتى (الصافات).
١٨- تەفسیری سورەتى (المعارج).
١٩- تەفسیری سورەتى (القلم).
٢٠- شرح التحفة السنیة.
٢١- شرح تطهیر الجنان والأركان عن درن الشرك والكفران.
٢٢- شرح عنوان الظرف في فن الصرف.
٢٣- شرح القواعد الفقهیة للسعدي.
٢٤- شرح نزهة النظر.
٢٥- شرح الأصول من علم الأصول.
٢٦- شرح شذا العرف في فن الصرف (تەسجیل نەكراوە).